Cieplice Śląskie-Zdrój – atrakcje uzdrowiska
Cieplice Śląskie-Zdrój (niem. Bad Warmbrunn) to uzdrowiskowa dzielnica Jeleniej Góry i jedno z najstarszych uzdrowisk w Polsce. Biją tu najcieplejsze wody termalne w kraju, a wokół nich wyrosło wszystko, co dziś się tu zwiedza: barokowy pałac Schaffgotschów, dwa parki, poklasztorne muzeum, dwa zabytkowe kościoły i termy.
Gorące źródła – najcieplejsze w Polsce
Cieplickie wody są termalne, słabo zmineralizowane, fluorkowo-krzemowe, a ich temperatura sięga 86°C – to najwyższa temperatura wód w Polsce. To one dały dzielnicy nazwę: polskie „Cieplice", niemieckie „Warmbrunn" i średniowieczne Clarus Fons znaczą po prostu ciepłe albo jasne źródło. O tym, jak książę miał je odkryć podczas polowania, opowiada osobna legenda.
Osiem wieków uzdrowiska
Pierwsza pewna wzmianka pochodzi z 1281 roku, gdy książę Bernard lwówecki nadał teren przy ciepłym źródle joannitom ze Strzegomia. W 1403 roku powstała tu prepozytura cystersów z Krzeszowa, którzy zostali na cztery stulecia. Od połowy XIV wieku aż do 1945 roku dobra należały do rodu Schaffgotschów – po sekularyzacji w 1810 roku przejęli oni też zarząd samego zdroju. Prawa miejskie Cieplice otrzymały dopiero w 1935 roku i pozostały samodzielnym miastem aż do 2 lipca 1976 roku, gdy włączono je do Jeleniej Góry.
Pałac Schaffgotschów
Największa budowla dzielnicy stoi przy placu Piastowskim: pałac Schaffgotschów, wzniesiony w latach 1784–1809 w stylu przejściowym od baroku do empiru. Dziś mieści się w nim filia Politechniki Wrocławskiej. To on wyznacza pierzeję placu, od którego zaczyna się większość spacerów po uzdrowisku – i od którego liczy się kilometraż Głównego Cieplickiego Szlaku Spacerowego.
Plac Piastowski – panorama 360°
Plac Piastowski to serce uzdrowiska: pałac Schaffgotschów, wejście do Parku Zdrojowego i pierzeja kamienic wokół placu. Poniżej możesz rozejrzeć się po nim w zimowy wieczór – to pełne koło, więc obróć widok w dowolną stronę.
Wczytywanie panoramy… Dwa kościoły
Katolicki kościół św. Jana Chrzciciela powstał w latach 1712–1714 jako świątynia przy prepozyturze cystersów. Naprzeciw, po drugiej stronie placu, stoi kościół ewangelicki z lat 1774–1779 – pamiątka po czasach, gdy do wód przyjeżdżali kuracjusze obu wyznań.
Muzeum Przyrodnicze w klasztorze
W północnej części zabudowań poklasztornych przy ul. Cieplickiej mieści się Muzeum Przyrodnicze, które od 2013 roku zajmuje wyremontowane skrzydło klasztoru. Jego zbiory wyrosły z ogromnej kolekcji Schaffgotschów, gromadzonej od XVI wieku – dziś to około 30 tysięcy owadów, tysiąc spreparowanych ptaków, muszle, minerały i skamieniałości. Samo muzeum powstało w 1954 roku, gdy Cieplice były jeszcze osobnym miastem.
Park Zdrojowy i Park Norweski
Park Zdrojowy założono już w 1713 roku, przekształcono w 1796 i powiększano przez cały XIX wiek – stoi w nim pawilon z końca XVIII stulecia, muszla koncertowa i dawny pawilon spacerowy Kursaal z połowy XIX wieku, dziś dom zdrojowy „Edward". Obok działa Teatr Zdrojowy z 1836 roku, w którym gra dziś Zdrojowy Teatr Animacji. Za rzeką rozciąga się drugi park – Park Norweski z 1906 roku, z drewnianym Pawilonem Norweskim z tego samego roku.
Termy Cieplickie
Najmłodsza atrakcja dzielnicy to Termy Cieplickie, otwarte 24 marca 2014 roku – baseny z wodą termalną tuż przy Parku Zdrojowym. To najprostszy sposób, żeby dosłownie wejść do tego, z czego Cieplice słyną, i dobry plan na deszczowy dzień.
Co jeszcze w Cieplicach
Nad dzielnicą wznosi się Góra Sołtysia z wieżą widokową i panoramą Karkonoszy. Wokół Cieplic biegnie Główny Cieplicki Szlak Spacerowy – pętla 10,6 km przez parki, wzgórza i dawny kamieniołom. A po samej dzielnicy rozsiane są trzy jelonki ze Szlaku Jelonków: Ciepliczanka i Zdrój, Lalkarz i Norwidek.
Najczęstsze pytania
Co warto zobaczyć w Cieplicach?
Pałac Schaffgotschów przy placu Piastowskim (dziś filia Politechniki Wrocławskiej), Park Zdrojowy z muszlą koncertową i domem zdrojowym „Edward", Park Norweski z Pawilonem Norweskim, kościoły św. Jana Chrzciciela i ewangelicki, Muzeum Przyrodnicze w dawnym klasztorze cystersów oraz Termy Cieplickie. Nad dzielnicą stoi wieża widokowa na Górze Sołtysiej.
Jak Cieplice nazywały się po niemiecku?
Bad Warmbrunn. Polską nazwę Cieplice Śląskie Zdrój – dziś zapisywaną z łącznikiem, Cieplice Śląskie-Zdrój – wprowadzono w 1946 roku, a w źródłach z 1318 roku dzielnica występuje jako Cheplevode. Wszystkie te nazwy znaczą to samo: ciepłe źródło.
Jak ciepłe są wody termalne w Cieplicach?
Do 86 stopni Celsjusza – to najwyższa temperatura wód w Polsce. Są to wody termalne, słabo zmineralizowane, fluorkowo-krzemowe.
Od kiedy Cieplice są częścią Jeleniej Góry?
Od 2 lipca 1976 roku. Wcześniej były samodzielnym miastem uzdrowiskowym, a jeszcze wcześniej wsią należącą do rodu Schaffgotschów.
Ile lat ma uzdrowisko w Cieplicach?
Pierwsza pewna wzmianka o ciepłym źródle pochodzi z 1281 roku, więc uzdrowisko liczy ponad siedem wieków. Legenda cofa odkrycie źródeł jeszcze dalej, do 1175 roku i polowania księcia Bolesława Wysokiego.