Szlak JelonkówNiemieckie nazwy Jeleniej Góry i okolicy
Do 1945 roku miejscowości, góry i rzeki Kotliny Jeleniogórskiej nosiły urzędowe nazwy niemieckie: Hirschberg, Bad Warmbrunn, Hermsdorf unterm Kynast, Agnetendorf. Znajomość tych nazw bardzo ułatwia czytanie starych map, pocztówek i opracowań – poniżej zestawienie polsko-niemieckie dla miasta, jego dzielnic i najbliższej okolicy.
Skąd nazwa Hirschberg
Hirschberg znaczy dosłownie „jelenia góra" (Hirsch – jeleń, Berg – góra). W źródłach nazwa pojawia się jako Hyrzberc (1281), Hyrspergk (1305) i Hirsberg (1521); od 1927 roku oficjalnie brzmiała Hirschberg im Riesengebirge. Po 1945 roku przetłumaczono ją wprost na Jelenią Górę, a polską nazwę zatwierdzono w maju 1946. Ten sam jeleń stoi w herbie miasta, a legenda o polowaniu księcia tłumaczy, skąd się tam wziął.
W kolumnie niemieckiej stoi nazwa podstawowa. Kursywą pod nią – późniejsze formy urzędowe wraz z rokiem, warianty zapisu i zastrzeżenia.
Jelenia Góra i jej dzielnice
| Nazwa polska | Nazwa niemiecka |
|---|---|
| Jelenia Góra | Hirschberg od 1927 do 1945 urzędowo Hirschberg im Riesengebirge |
| Śródmieście (Centrum) | Innenstadt współczesne określenie centrum, nie historyczna nazwa własna |
| Cieplice Śląskie-Zdrój | Warmbrunn od 1935, po nadaniu praw miejskich, Bad Warmbrunn |
| Sobieszów | Hermsdorf unterm Kynast w latach 1935–1945 urzędowo skrócone do Hermsdorf (Kynast) |
| Jagniątków | Agnetendorf |
| Maciejowa | Maiwaldau |
| Czarne | Schwarzbach |
| Goduszyn | Gotschdorf |
| Grabary | Hartau |
| Strupice | Straupitz |
| Zabobrze | Sabors nazwa dawnej osady; dzisiejsze osiedle powstało po 1945 roku |
Kotlina Jeleniogórska i okolica
| Nazwa polska | Nazwa niemiecka |
|---|---|
| Szklarska Poręba | Schreiberhau |
| Piechowice | Petersdorf |
| Karpacz | Krummhübel |
| Kowary | Schmiedeberg im Riesengebirge w wykazach skracane do Schmiedeberg i. Rsgb. |
| Mysłakowice | Erdmannsdorf od 1 kwietnia 1937 Zillerthal-Erdmannsdorf, po połączeniu z tyrolską osadą Zillerthal |
| Podgórzyn | Giersdorf |
| Staniszów | Stonsdorf |
| Karpniki | Fischbach |
| Stara Kamienica | Altkemnitz spotykany też zapis rozdzielny: Alt Kemnitz |
| Janowice Wielkie | Jannowitz |
| Jeżów Sudecki | Grunau dla odróżnienia od innych Grunau także Grunau bei Hirschberg |
| Siedlęcin | Boberröhrsdorf |
| Wleń | Lähn |
Góry, wzgórza i rzeki
| Nazwa polska | Nazwa niemiecka |
|---|---|
| Karkonosze | Riesengebirge |
| Śnieżka | Schneekoppe dawniej także Riesenkoppe albo po prostu Koppe |
| Śnieżne Kotły | Schneegruben |
| Kotlina Jeleniogórska | Hirschberger Tal |
| Góry Izerskie | Isergebirge |
| Rudawy Janowickie | Landeshuter Kamm |
| Góry Kaczawskie | Bober-Katzbach-Gebirge nie mylić z Bober-Katzbach-Vorgebirge – to Pogórze Kaczawskie |
| Chojnik (góra i zamek) | Kynast nazwa góry i zamku; stąd Hermsdorf unterm Kynast |
| Wzgórze Krzywoustego | Hausberg |
| Góra Sołtysia | Scholzenberg w starszych źródłach także Schulzenberg |
| Bóbr | Bober |
| Kamienna | Zacken w niemieckim z rodzajnikiem: der Zacken |
