Góra Sołtysia (Strzelecka) – wieża widokowa nad Cieplicami
Góra Sołtysia – znana też jako Strzelecka (niem. Scholzenberg) – to niewysokie, ale wyjątkowo widokowe wzniesienie nad Cieplicami w Jeleniej Górze. Na jej szczycie (434 m n.p.m.) stoi zabytkowa, ceglana wieża widokowa, z której rozciąga się jedna z najpiękniejszych panoram Kotliny Jeleniogórskiej – Karkonosze ze Śnieżką, a u stóp całe Cieplice i Jelenia Góra. Mimo to wciąż pozostaje miejscem mało znanym, idealnym na krótką, rodzinną wycieczkę.
Gdzie leży Góra Sołtysia
Wzniesienie wznosi się nad uzdrowiskową dzielnicą Cieplice Śląskie-Zdrój, w terenie dawnej osady Malinnik, w zachodniej części Wzgórz Łomnickich na skraju Kotliny Jeleniogórskiej. Szczyt leży na wysokości 434 m n.p.m. (ok. 50°51′N, 15°42′E). To kilkuwierzchołkowe, granitowe wzgórze – łagodne podejście sprawia, że spacer na górę jest krótki i przyjemny.
Skąd nazwa: Sołtysia, Strzelecka, Scholzenberg
Niemiecka nazwa Scholzenberg (na tablicy in situ także Schultheißberg) oznacza dosłownie „górę sołtysa" – Scholze i Schultheiß to dawne określenia sołtysa. Stąd polska Góra Sołtysia. Druga, używana przez mieszkańców nazwa Strzelecka pochodzi od dawnej strzelnicy, która działała na wzgórzu. Po czeskiej stronie wzniesienie bywa nazywane Starostova hora.
Wieża Kaiser-Friedrich
Już w XVIII wieku na szczyt wchodzili kuracjusze z pobliskich Cieplic, by podziwiać widoki. Dla ich wygody w 1808 roku stanęły tu niewielka gospoda i pierwsza drewniana wieża widokowa, a w 1850 roku kolejna, również drewniana. W 1895 roku zastąpiła je solidna, pięciokondygnacyjna wieża murowana o wysokości 16 metrów, którą ku czci cesarza Fryderyka nazwano Kaiser-Friedrich-Turm. Po dziesięcioleciach świetności wieża popadła w ruinę, jednak w 2022 roku – w ramach budżetu obywatelskiego – została gruntownie odrestaurowana i ponownie udostępniona zwiedzającym.
Dawne życie towarzyskie: restauracja, kręgielnia, strzelnica
Sołtysia Góra była niegdyś popularnym miejscem wycieczek i rozrywki. Oprócz wieży widokowej działały tu restauracja z salą taneczną, kręgielnia oraz wspomniana strzelnica. Mieszkańcy Cieplic i kuracjusze chętnie spędzali tu wolny czas, a góra tętniła życiem przez większą część roku.
Skocznia narciarska i sporty zimowe
Na przełomie XIX i XX wieku zbocza Sołtysiej Góry zimą zamieniały się w teren sportów zimowych. Działały tu stok narciarski oraz mała skocznia narciarska – dziś nie zachowały się po nich praktycznie żadne ślady. Niektóre źródła wspominają również o oświetlonym stoku i wyciągu narciarskim, choć tej informacji nie udało się jednoznacznie potwierdzić.
Panorama: Karkonosze, Cieplice i Jelenia Góra
To dla widoku najbardziej opłaca się wejść na Sołtysią Górę. Z tarasu wieży rozciąga się szeroka panorama Karkonoszy – w pogodny dzień doskonale widać grzbiet ze Śnieżką (1603 m). U stóp wzgórza leżą jak na dłoni całe Cieplice i Jelenia Góra, a dalej okoliczne pasma Sudetów. Tuż obok wieży znajduje się też naturalny punkt widokowy na formacji skalnej, zwany „Panorama".
Jak dojść na Górę Sołtysią
Najwygodniej wyruszyć z Cieplic – krótki spacer pod górę prowadzi przez las wprost na szczyt. To świetna propozycja na rodzinną wycieczkę, którą można połączyć ze zwiedzaniem uzdrowiska oraz cieplickich jelonków ze Szlaku Jelonków i legendą o gorących źródłach.
Najczęstsze pytania
Gdzie jest Góra Sołtysia?
Wznosi się nad Cieplicami w Jeleniej Górze (w terenie dawnej osady Malinnik), w zachodniej części Wzgórz Łomnickich na skraju Kotliny Jeleniogórskiej. Najwyższy szczyt ma 434 m n.p.m.
Skąd wzięła się nazwa Góra Sołtysia i Strzelecka?
Nazwa pochodzi od niemieckiego Scholzenberg, czyli „góra sołtysa" (Scholze = sołtys). Druga nazwa, Strzelecka, wzięła się od dawnej strzelnicy działającej na wzgórzu.
Jaka jest historia wieży na Górze Sołtysiej?
Pierwsze drewniane wieże widokowe powstały w 1808 i 1850 roku, a w 1895 roku zastąpiła je murowana, pięciokondygnacyjna wieża o wysokości 16 m – Kaiser-Friedrich-Turm. Po latach zaniedbania odrestaurowano ją w 2022 roku z budżetu obywatelskiego.
Czy była tu skocznia narciarska?
Tak. Na przełomie XIX i XX wieku na zboczach góry działały stok narciarski i mała skocznia narciarska, a także restauracja z salą taneczną, kręgielnia i strzelnica. Dziś po skoczni nie ma praktycznie śladów.
Co widać z wieży na Górze Sołtysiej?
Szeroką panoramę Karkonoszy ze Śnieżką, a u stóp góry całe Cieplice i Jelenią Górę oraz okoliczne pasma Sudetów. To jeden z najładniejszych punktów widokowych w mieście.