Legenda o jeleniu – skąd wzięła się nazwa Jeleniej Góry

Dawno temu, zanim w tej dolinie stanął jakikolwiek dom, całą okolicę pokrywała dzika, nieprzebyta puszcza. Mówią, że zapuścił się w nią na łowy książę Bolesław Krzywousty – pan wielki i zapalony myśliwy, którego nie powstrzymywał ani gęsty bór, ani strome karkonoskie zbocza.

Wśród drzew wypatrzył jelenia, jakiego dotąd nie widział: ogromnego, o sierści czerwonej jak miedź i porożu rozłożystym niczym korona. Książę napiął łuk i strzelił – ale zwierzę, choć trafione, nie padło. Zerwało się do ucieczki i pomknęło w głąb puszczy, a Bolesław, zapomniawszy o całym świecie, ruszył za nim w pogoń.

Gnał przez gąszcze i strumienie, coraz dalej i coraz wyżej, aż jego drużyna została daleko w tyle. Wreszcie, zziajany, wspiął konia na szczyt zalesionego wzgórza – i tam jeleń zniknął mu z oczu, jakby rozpłynął się we mgle. Książę został sam.

Lecz gdy podniósł wzrok, zapomniał o łowach. Z wierzchołka rozciągał się widok, jakiego nie znał: zielona dolina rzeki, a za nią mur gór sięgających chmur, z najwyższą śnieżną kopułą na horyzoncie. Miejsce było tak piękne i tak dogodne – wysokie, bezpieczne, z wodą i lasem dokoła – że Bolesław postanowił: tu, gdzie dopędził cudownego jelenia, stanie gród.

I tak się stało. Od owego polowania i od czerwonego jelenia osada wzięła swoją nazwę – po niemiecku Hirschberg, „jelenia góra". A że jeleń przywiódł księcia w to miejsce, umieszczono go na zawsze w herbie: czerwony, dumny, na trzech zielonych wzgórzach, z trzema złotymi żołędziami w pysku.

Tak głosi legenda. I choć kroniki opowiadają historię inaczej, jeleń pozostał znakiem miasta – a dziś jego małe, brązowe odpowiedniki, jelonki, znów rozbiegły się po Jeleniej Górze, jakby potomstwo tamtego jednego, który przed wiekami dał miastu imię.